12 - « شمع آفتاب » صلاحِ كار كجا و من خراب كجا ؟ * ببين تفاوتِ ره كز كجاست تا به كجا ؟ چه نسبت است به رندى صلاح و تقوى را * سماعِ وعظ كجا ، نغمهء رَباب كجا ؟ دلم ز صومعه بگرفت و خرقهء سالوس * كجاست ديرِ مغان و شرابِ ناب كجا ؟ بشد ، كه ياد خوشش باد روزگارِ وصال * خود آن كرشمه كجا رفت و آن عتاب كجا ؟ ز روىِ دوست دلِ دشمنان چه دريابد * چراغِ مرده كجا شمعِ آفتاب كجا ؟ مبين به سيبِ زنخدان كه چاه در راه است * كجا همىروى اى دل بدين شتاب كجا ؟ چو كُحلِ بينشِ ما خاكِ آستان شماست * كجا رويم بفرما ازين جناب كجا ؟ قرار و خواب ز حافظ طمع مدار اى دوست * قرار چيست ، صبورى كدام ، خواب كجا ؟ * توضيحات : صومعه ( عبادتگاه ) صلاح كار ( عمل نيك - صلاح يار - يار اصلاح‌طلب ) خراب ( مست ) خرقهء سالوس ( لباس ريا ) بشد روزگار وصال ( روزگار وصال رفت - تمام شد ) « ش » در خوشش ( مرجع آن روزگار وصال - يادش گرامى باد ) عتاب ( سرزنش ) چراغ ( پارهء آتش ) كحل ( سرمه ) بينش ( ديدن ) جناب ( حياطخانه - درگاه ) سيب زنخدان ( گودى چانه ) خرقه ( لباس درويشان ) رباب ( نام‌سازى است ) مرده ( خاموش ) شمع آفتاب ( خورشيد ) طمع مدار ( اميد مدار ) مفهوم بيت آخر ( اى جانان از حافظ توقع صبر و قرار و خواب نداشته باش زيرا اينها در مقام صبر است و در مقام عشق مفهومى ندارند و عاشق از اينها بر كنار است ) . * ترجمه : * نتيجهء تفأل : 1 - مصلحت‌طلبى و سودجويى فردى را كنار بگذار و مصممانه و بدون ترديد وارد عمل شو و با توكل به خدا انجام بده كه حتما پيروز مىشوى . 2 - نشست و برخاست با شما لذت‌آور است زيرا دلى پاك و قلبى مهربان و روحى باصفا دارى و در مورد همهء مردم خيرخواهانه فكر مىكنى و از ريا و تزوير مردم رنج مىبرى ، به شما ، توصيه مىكنم ، توجهى به سخنان ديگران كه حسود هستند ، مكن بلكه با نزديكترين فرد مشورت كن و آنگاه دست به اقدام بزن كه شاهد موفقيت و پيروزى در چند قدمى شماست . 3 - حافظ در بيت چهارم شما را نصيحت مىكند كه : ايام وصال گذشت ، يادش گرامى و بخير باد ، ناز و شيوهء معشوقانه يار و محبوب چه شده است ، درشت‌خويى و سرزنش وى كجاست كه خواستار آنم : در حقيقت حافظ به شما مىگويد ياد گذشته فايده‌اى ندارد به فكر حال و اقدام در تصاحب قلب او باش كه شما در اين كار استاد استادان هستيد . 4 - از رياكاران هراس و ترسى نداشته باشيد ، بلكه دو نفر از دوستان و آشنايان كه داراى قدى بلند و گيسوانى كوتاه و رنگ كرده هستند به شما حسادت مىورزند از آنها برحذر باشيد و به سخنان آنها گوش ندهيد . 5 - به پدر و مادر هرچه مىتوانى مهربانى كن ، نذرى براى اين كار خير انجام بده و سوره مباركه « النّبأ » را از آيه 1 تا 20 را با حضور قلب بخوان . 6 - اجراى اين نيت قدرى وقت مىبرد ولى با صبر و توكل بر خدا حتمى است و جاى نگرانى نيست . 7 - بدانكه : برنده : هنگامى كه مىبيند راهى را كه در پيش گرفته با مسير زندگانى او سازگار نيست ، هراسى از ترك كردن آن ، ندارد اما بازنده : نيمهء راهى را در پيش گرفته و به آن ، ادامه مىدهد ، و اهميتى نمىدهد كه به كجا ختم مىشود . 8 - بيت دوم غزل چه زيبا به شما مىگويد : پارسايى و پرهيزگارى زاهدان با وارستگى و قلندرى نسبتى و پيوندى ندارد ، ميان شنيدن پند واعظ و گوش دادن به آواز موسيقى فرق بسيار است . از طنازى و ملاحت خود براى زندگى بهتر و مهر و محبت به ديگران بهره بگير ، نه آزار ديگران زيرا شما انسان موفقى هستيد . 9 - از پيشامد ناگوار قبلى ناراحت نباشيد زيرا شكست پل پيروزى است ، بنابراين به زودى به خواستهء خود خواهيد رسيد و از وسواس و ترديد دست برداريد .